Welke rol heeft Magdalena Moons gespeeld tijdens het Beleg en het Ontzet van Leiden? Was zij een heldin? Op dit schilderij van Simon Opzoomer smeekt Magdalena Moons de Spaanse veldheer Francisco Valdez de bestorming van de stad een nacht uit te stellen. In ruil daarvoor zou zij met Valdez trouwen.

Op www.deschansvanvaldez.nl is alles te lezen over het bouwproject. De Oudheidkamer Leiderdorp bracht enkele jaren geleden het boekje Rond de schans van Valdez te Leiderdorp tijdens het beleg van Leiden 1573-1574', geschreven door Arjaan Wit, Marleen Riool en René van Doorn, uit.
Het boekje geeft een goed beeld van wat zich buiten de poorten van Leiden allemaal afspeelde. Van de tweede druk is nog een aantal exemplaren verkrijgbaar.

Te bestellen bij Sociaal Cultureel Centrum, Sterrentuin, Van Diepeningenlaan 110d, 2352 KA Leiderdorp, of via e-mail info@leiderdorpsmuseum.nl. Prijs 3,50 euro.

Deze en andere stellingen stonden maandag 8 februari centraal in Het Haagsche Schouw.
Daar kwamen bestuurs- en commissieleden - 65 in getal! - bijeen om ideeën uit te wisselen én elkaar nog beter te leren kennen. Dat gebeurde tijdens het voor de derde maal georganiseerde 'Spaans Beleg'. Een nieuwe traditie binnen de zo traditierijke 3 October Vereeniging?
Wanneer het aan bestuurslid en commissievoorzitter PR & Werving Frans Schohaus ligt, luidt het antwoord voluit 'ja'. Hij nam samen met Ariela Netiv en Jurgen van der Velden het initiatief voor het 'Spaans Beleg', dat tijdens de twee eerdere edities een tamelijk vrijblijvend karakter kende, maar nu een duidelijke structuur vertoonde.                                    

                     Bestuurs- en commissieleden praatten met elkaar over Leidens Ontzet en de stellingen die werden geponeerd.

Welkom
In een ongedwongen sfeer, met opvallend vele jonge commissarissen, verwelkomde voorzitter Els van Eijck van Heslinga de aanwezigen. "De Vereeniging lééft," constateerde zij, verwijzend naar de grote opkomst. "Dat belooft wat voor de komende herdenkingen en vieringen.
Er zal een steeds groter beroep op uw meewerken en meedenken worden gedaan bij de organisatie van Leidens Ontzet. De feestvierenden verwachten voortdurend iets nieuws, spektakel en verrassing. Wanneer wij elkaar blijven stimuleren, enthousiasmeren, zullen wij daar zeker in slagen."   
                                                                                          

                      Wim van der Pluijm van de Commissie Haring & Wittebrood en Hutspot en de Commissie Evenementen, verzette zich namens 'zijn' tafel tegen de mogelijkheid tot Inschrijving Haring & Wittebrood en Hutspot via Internet.

Dialoog en discussie
Tussen het smakelijke koude en warme buffet door, werd pittig gediscussieerd en prettig van gedachten gewisseld over de verschillende stellingen, die onder de noemer 'Tradities' waren gevangen.
Wim van der Pluijm, die actief is binnen de Commissie Haring & Wittebrood en Hutspot en de Commissie Evenementen, vertelde dat 'zijn' tafel absoluut tegen de gedachte is om leden de mogelijkheid te bieden om zich via internet in te schrijven voor Haring & Wittebrood en Hutspot. "Je moet zelf naar de Waag komen, je moet jezelf inschrijven. Met de persoonlijke inschrijving én persoonlijke uitreiking van Haring & Wittebrood wordt de traditie daadwerkelijk beleefd."
Commissaris Van der Pluijm memoreerde dat talrijke oud-Leidenaars speciaal naar de stad
komen om zich in te schrijven. Hij noemde Wiesje del Prado met name, uiteraard lid van de Vereeniging, die al vele jaren in Groningen woont en steevast voor de inschrijving de reis naar Leiden aanvaardt.
Op de vraag waarom er geen vrouwen commissaris van de Commissie Haring & Wittebrood en Hutspot zijn, liet Ton Elderhorst, lid van deze commissie, weten: "Laat deze klus over aan de oudere, wijzere en meer ervaren mannen." Er zijn 'viswijven', zei hij (de dames van de bestuurs- en commissieleden, die op 3 oktober de vis uitreiken): "Maar er zijn geen 'vismannen', ook dat moet zo blijven."
Over de stelling of de Herdenkinsgdienst op 3 oktober ook in de moskee gehouden zou kunnen worden, bleek er eensgezindheid. Niet tornen aan de Pieterskerk als plaats van samenkomst. In 1574 trokken de Leidenaars immers op naar dit Godshuis. 

                     
                           Leidens Ontzet op zondag vieren? Nee, niet doen!

Lustrum 2011
'Ieder commissielid dient tien nieuwe leden aan te brengen', luidde een stelling. Daarover kwam men snel tot een gezamenlijk standpunt. Dus 'ja'.
Over het 125-jarig bestaan van de Vereeniging in 2011 vertelde lustrumvoorzitter Thijs Hemmes, dat de voorbereidingen volop gaande zijn, dat er intensief overleg is met de diverse commissies, maar dat 'concrete ideeën nog even in de hoge hoed blijven'. "In afwachting van niet onbelangrijke details als budgetten, plaatsen van handeling en andere organisatorische elementen," legde Hemmes uit. 

                      'Beleg' werd 'overleg'. Bestuurs- en commissieleden zaten kris-kras door elkaar, hetgeen de saamhorigheid bevorderde.                                                                                       

Interessant dat vooral de 'oudere garde' zich verzette tegen mogelijke veranderingen en vernieuwingen. "Tradities zijn tradities," verklaarden zij. "Daar blijf je van af."
Het woord 'conservatief' viel, terecht grappend bedoeld. Het 'Beleg', dat allengs meer de vorm van 'overleg' kreeg, werd na afloop unaniem als 'nuttig en constructief' ervaren.
Frans Schohaus: "Avonden als deze moeten ook bijdragen om zaken die onbespreekbaar lijken, bespreekbaar te maken, ongeacht de uitkomst. Dat is ook mogelijk, dat heeft iedereen vanavond kunnen zien en horen. Leidens Ontzet ligt allen zeer na aan het hart.
Het belang van het feest en dus ook van de Vereeniging overstijgen persoonlijke belangen.
Wat was de saamhorigheid groot."                            

Vanwege de administratieve rompslomp en extra kosten wordt de kentekenplicht afgeschaft voor wagens die alleen worden gebruikt voor carnaval, bloemencorso's en optochten.

                      

Door het besluit vervalt ook de jaarlijkse apk-keuring voor de aanhangers en opleggers.
Hoeveel kosten er worden bespaard, kunnen de rekenmeesters van de Commissie Optocht & Taptoe nog niet meedelen. Het besluit gaat wel op een gunstige datum in. In 2011 bestaat de3 October Vereeniging immers 125 jaar.

Foto's Peter Schipper en Carolina D'Andrea.

                           

Hutspot voor Haïti lijkt aan te slaan. Inmiddels heeft directeur Breedveld van het LUMC (niet te verwarren met commissaris Ruud Breedveld van de Commissie Evenementen) enthousiast gereageerd. In de restaurants van het LUMC zullen donderdag talloze warme schotels Hutspot over de counters gaan. Een deel van de omzet wordt overgemaakt naar giro 555. 

"Als u ideeën heeft voor nog meer acties," laat Joost de webredactie weten,
"hoor ik graag van u", via dongkes@tele2.nl

                             

Kijken we dan apart naar de niet-leden. Het is goed om te bedenken dat dit slechts gaat om ruim honderd personen. Dat is op een bevolking van een kleine 117.000 Leidenaren dus niet representatief te noemen. Een paar punten lijken eigenlijk wel voorspelbaar. Zo is er duidelijk verschil in wensen en behoeften naarmate de leeftijd en het opleidingsniveau verschillen. Jongeren hechten meer aan gezelligheid en uitgaan, de kermis en de taptoe en hebben minder oog voor de traditionele herdenkings-onderdelen. Dat geldt ook voor allochtone Leidenaren. Alleen studenten geven aan dat zij wel belangstelling hebben voor de culturele en historische aspecten. Voor deze groepen niet-leden biedt het lidmaatschap van de 3 October Vereeniging nauwelijks meerwaarde.    

Uit de respons van de leden bleek dat zij een paar punten als meerwaarde van het lidmaatschap zien: het helpen in stand houden van de traditie,  een historisch heuglijk feit, door het steunen van de Vereeniging en de viering en daarnaast het in contact zijn met andere leden. In dat kader wordt door de onderzoekers het hoge "ons-kent-ons" gehalte genoemd. Dat laatste, zo werd gesuggereerd, zou kunnen worden versterkt door door het jaar heen meer actief te communiceren met de leden. 88 % van onze leden vinden het feest nu al goed genoeg en zal zeker ook in de toekomst lid blijven. Men gaf wel aan dat de bereikbaarheid van de Vereeniging beter kan. Gezien het percentage van de leden-respondenten is dit een waardevol resultaat van het onderzoek.

De onderzoekers hebben ten slotte een aantal aanbevelingen gedaan, zowel per groep als algemeen. Deze hebben vooral betrekking op het communicatie-beleid. Het bestuur van de Vereeniging dankt de studenten en hun begeleiders van de Hogeschool Leiden voor hun inzet en zal zeker zijn voordeel doen met de conclusies en aanbevelingen!

"Maar dan is het wel heel fraai geworden," zegt Bernard Dingjan van de afdeling Bo&Wo van de gemeente Leiden. Commissaris Claas Griffioen van de Commissie Evenementen en de man die de Reveille tussen 1988 en 2002 weer op de kaart heeft gezet, was erg nieuwsgierig wat er met de Reveilll-je-gedenksteen zou gaan gebeuren.

Helemaal weg? Een andere plaats? Goed nieuws! Bernard Dingjan: "De steen wordt verplaatst en krijgt een plaatsje achter één van de bomen. Pal naast deze steen komt de gedenksteen van Leiden-Oxford, die nu nog in het Stadhuis een plekje heeft. Beide stenen komen in het verlengde van elkaar te liggen."

De betonnen palen rond de Reveilll-je-gedenksteen verdwijnen, die zijn niet meer nodig, aldus Dingjan.
"Een goede ontwikkeling," zegt Claas Griffioen, "de plek van de steen onder de drie lantaarns was op zichzelf heel uniek, maar er werden voortdurend fietsen op gezet. Daardoor werd de steen beschadigd. Dat is nu dus niet meer mogelijk."

                  Ton Geenjaar, voorzitter van het 3 October Gilde, tijdens zijn traditionele Nieuwjaarstoespraak.

Het 3 October Gilde is een niet meer weg te denken sponsor van evenementen rond de herdenking van het Beleg en de viering van het Ontzet.
2010 is een jubeljaar voor het Gilde.

                  Els van Eijck van Heslinga maakte haar opwachting tijdens de Nieuwjaarsreceptie, en ging op de foto met het bestuur van het 3 October Gilde.

Deze nog steeds groeiende sponsorvereniging viert in juni haar 10-jarig bestaan.
Voorzitter Ton Geenjaar beloofde zijn leden een verrassende feestviering, die wordt voorbereid door Inge Florisson, Claas Griffioen en Bob Oudshoorn.

                  Ruud Breedveld en
Arnold van den Capellen, ook graag gezien in de kring van het Gilde.

De Gilde-leden ontvingen een Jubileumsjaal, die - aldus preses Geenjaar - het gehele jaar gedragen dient te worden.
Ook moedigde hij zijn leden aan om mee te werken aan het streven om tijdens de viering van het tweede lustrum het magische aantal van 310 leden te halen.

                  Claas Griffioen en
Carlo Borsboom in gesprek over de viering van het 2^e lustrum van het Gilde.
 
Dat het daarna nog lang gezellig bleef in Het Haagsche Schouw is ook een traditie bij het
3 October Gilde 

                 Danny Douwes (rechts), samen met Marco van der Hoeven verantwoordelijk voor de ledenwerving bij het Gilde, kon de laatste maanden veel nieuwe leden verwelkomen.

.

                   
                           Bart Viele, tijdens de repetitie Koraal zang.

Bart was eerst en vooral de man van de De Vrienden van de Reveilll-je, de club die vijftien jaar lang op 3 oktober werd opgericht en na het Vuurwerk weer ontbonden.
Waar je Bart zag, was Claas Griffioen in de buurt. Bart was de rechterhand van Claas,
de Reveille-ambassadeur.
Enkele maanden geleden ergerde hij zich groen en geel aan de ongeïnteresseerde wijze
waarop men omging met de herinneringssteen van de Reveilll-je op het Stadhuisplein.
Daarover heeft hij - via Claas -  zijn verontwaardiging in de pers laten klinken.
Samen met zijn 'gabber' Claas heeft hij de steen toen gereinigd.
Moniek van Sandick van de Commissie PR & Werving: "Bart was een bescheiden en opgewekte man, een harde werker. Er kon altijd een beroep op hem gedaan worden.

                     Bart Viele, hier aan tafel met ledenwerfster Anneke van Kampen, bij de afsluiting van de Ledenwerfactie 2009.
  
Wanneer wij in het kader van de Ledenwerving de wijken ingingen, koppelde ik hem natuurlijk aan Claas. Ik durfde het niet in mijn hoofd te halen die twee apart in te delen."
Emile van Aelst, misschien beter bekend als De Leidse Glibber: "Bart is niet alleen heel actief geweest binnen de 3 October Vereeniging, je zag hem overal waar handen uit de mouwen moesten worden gestoken. Dus ook bij de Leiden Marathon, K&G en De Lakenfeesten.
Een gouwe vent." 

De Vereeniging is geschokt en verbijsterd dat Bart - 'het enige Lid Medewerker van de Vrienden van de Reveilll-je' en noeste vrijwilliger/ledenwerver - er niet meer is.
Hij zal gemist worden.

Foto's: Emile van Aelst.

                   
        Op de foto (van Leo van Velzen) het zilveren paar, met...Hutspot en klapstuk.